Yağ endüstrisi atıksu arıtma, bitkisel yağ rafinerileri, margarin üretimi, zeytinyağı (karasu) ve yemeklik yağ ambalajlama tesislerinin atıksu yönetimini kapsar. Bu sektör, su tüketim oranı en düşük endüstrilerden biri olmasına karşın oluşan atıksu konsantrasyonu en yüksek seviyelerdedir.
Yağ atıksularında BOİ değeri 2.000-10.000 mg/L, KOİ 5.000-30.000 mg/L, yağ-gres içeriği 500-15.000 mg/L gibi son derece yüksek seviyelerdedir. Sabunlaştırma (kostik nötralizasyon) atıksuyu pH 11-13, asit yağ atıksuyu pH 2-3 aralığında dalgalanır. Bu nedenle akış ayrıştırma ve dengeleme zorunludur.
Arsistek yağ sektörü çözümleri; API yağ ayırıcı, DAF (çözünmüş hava flotasyonu), nötralizasyon, dengeleme havuzu, anaerobik UASB ve aerobik biyolojik arıtma kombinasyonunu içerir. Geri kazanılan yağ-gres satılabilir biyoyakıt veya sabun hammaddesi olur.
Yağ Sektörü Atıksu Yapısı
Bitkisel yağ üretiminde 5 ana proses atıksu üretir: presleme, ekstraksiyon, nötralizasyon, ağartma, deodorizasyon. Her aşama farklı kompozisyona sahiptir.
Nötralizasyon atıksuyu kostik (NaOH) ve sabun (sodyum tuzları) içerir — pH 11-13, KOİ 10.000+ mg/L. Bu en zorlu akıştır. Deodorizasyon atıksuyu yüksek sıcaklık (80-90°C) ve uçucu serbest yağ asitleri taşır.
Zeytinyağı sektöründe ek olarak karasu (vegetation water) oluşur — KOİ 100.000-200.000 mg/L. Bu sezonsal (Ekim-Şubat) ve toksik bir akıştır. Standart biyolojik arıtmadan önce buharlaştırma, anaerobik veya membran konsantrasyon gerekir.
DAF + Yağ Geri Kazanım
Çözünmüş hava flotasyonu (DAF) bu sektörün vazgeçilmez ön arıtma adımıdır. %95+ yağ-gres giderim verimi ile çalışır.
Toplanan yüzdürme çamuru %20-40 yağ içerir. Bu çamur santrifüjlenerek kaba yağ olarak satılabilir — biyodizel veya sabun hammaddesi olur.
Anaerobik UASB Reaktörü
DAF sonrası akış UASB anaerobik reaktörde 80-90% KOİ giderim ile arıtılır.
Üretilen biyogaz (kaynak: 0.5 m³/kg COD giderim) tesisin buhar kazanı veya kurutucu enerjisinde kullanılır. Karbon ayak izi düşer.
Zeytinyağı (Karasu) Özel Durumu
Zeytinyağı üretim atıksuyu (karasu) dünyada en zor arıtılabilen endüstriyel atıksulardan biridir. KOİ 100.000-200.000 mg/L, polifenol içeriği yüksek, pH 4-5 ve toksisite seviyesi yüksektir.
3 aşamalı yaklaşım önerilir:
- Buharlaştırma / Evaporasyon: Konsantrasyon 5-10 katı azaltır
- İki kademeli anaerobik: Asidojen + metanojen ayrılır, %85+ KOİ giderim
- Aerobik post-arıtma: Polifenol biyodegradasyonu, deşarj standartlarına uyum
Sezonsal işletme (Ekim-Şubat) nedeniyle biyokütle saklama veya hibrit fabrika atıksuyu ile besleme stratejisi uygulanır.
Yağ Sektörü Çözüm Avantajları
Yağ Sanayi Referans Projeleri
8 görsel yakında eklenecek — referans projelerimiz ve tesis fotoğrafları için takipte kalın.
Sıkça Sorulan Sorular
DAF (çözünmüş hava flotasyonu) yağ giderim için en etkili teknolojidir. %95+ verimle 15.000 mg/L girişten <50 mg/L çıkışa düşürür. Stabil emülsiyonlar için kimyasal kırma + DAF kombine edilir.
Evet. DAF'tan toplanan yüzdürme çamuru %20-40 yağ içerir. Santrifüj veya hot/cold separator ile saflaştırılıp biyodizel üreticilerine veya sabun fabrikalarına satılabilir.
Karasu KOİ'si 100.000-200.000 mg/L'dir — yani standart endüstriyel atıksuyun 20-100 katı. Ayrıca polifenoller bakteri inhibitörüdür. Standart biyolojik arıtma çalışmaz, buharlaştırma + iki kademeli anaerobik gerekir.
Yağ atıksularında giderilen 1 kg COD başına yaklaşık 0.5 m³ biyogaz (CH4 ~%75) elde edilir. 500 m³/gün KOİ 10.000 mg/L atıksu yaklaşık 2.000 m³/gün biyogaz üretir.
Zeytin sezonu Ekim-Şubat arası 4-5 ay sürer. Biyokütle 3 yöntemle korunur: 1) Düşük yükle besleme (granulasyon korunur), 2) Hibrit besleme — diğer organik atıksularla katkı, 3) Granül saklama (4°C'de %80 viabilite 6 ay).
Mühendislik 1-2 ay, imalat 3-4 ay, sahada montaj 1-2 ay, devreye alma + biyolojik adaptasyon 1-2 ay. Toplam 6-10 ay. Karasu projeleri ekstra pilot tesis dönemi gerektirir.